Berrikuntza euskal kultura- eta sorkuntza-sektorean: estrategia, fokua eta laguntza bere ekosistema aldatzeko
2026 MARTXOAKultura- eta sormen-sektoreko berrikuntza ez da arrotza. Izan ere, bere esentziaren parte da. Hala ere, sormen-gaitasun hori kudeaketara, negozio-eredura edo merkatu berriak irekitzera eramatea ez da beti erraza izaten. Premisa horrekin jaio da Basque District of Culture and Creativity bultzatutako Berrikuntzarako Aholkularitza aurreratuko Programaren lehen edizioa. Ekimen honek euskal kultura- eta sorkuntza-sektoreko enpresei eta profesionalei laguntzen die hobekuntza- eta eraldaketa-prozesu zehatzetan.
Hazinnova ereduan inspiratuta, programak formatu arina proposatzen du: 30 orduko aholkularitza aurreratu eta pertsonalizatua, berrikuntza-proiektu praktikoak garatzeko, bai barne-kudeaketaren esparruan, bai merkatu, produktu edo negozio-eredu berrien diseinuan. Helburua argia da: berrikuntza kulturaren eta sormenaren egunerokotasunaren parte ere badela erakustea eta euskal kulturaren eta sormenaren sektorearen lehiakortasuna indartzea.
-
Berrikuntza DNA gisa
- LKS aholkularitza-enpresak,parte hartzen duten zenbait enpresarekin batera lan egiten duenak, azpimarratzen du gaur egun kulturaren edo sormenaren berrikuntzaz hitz egitea ez dela moda bat, behar estrategiko bat baizik. "Batzuetan barrutik horrela sumatzen ez bada ere, nolabait berrikuntza beren DNAn daramaten sektorea direla uste dugu. Proiektu askok oso proposamen berritzaileak ekartzen dizkiote merkatuari, eta berritzeko ahalmen hori guztia galdu behar ez den kapital soziala da". Kapital sortzaile hori nortasunaren ikur gisa mantendu behar da, baina, aldi berean, iraunkortasuna eta proiekzioa irabazteko egituratu behar da. Hain zuzen ere, hortxe hartzen du parte programak: zubiak eraikitzen intuizio sortzailearen eta sistematizazio estrategikoaren artean. "Berrikuntza kulturatik abiatuta" leloak kulturaren eginkizun eraldatzailea onartzea eta kudeaketara eramatea eskatzen du. "Praktikan, kulturak pertsonei ematen diena kudeaketara eramatean oinarritzen da programa: ideia berrietara irekitzea, pentsamendu kritikoa sortzea".
-
Eraldaketa Inflexio-puntuetan
- Akonpainamenduan atzemandako patroi komunetako bat inflexio estrategikoko uneak izatea izan da. Ibilbide sendotua duten taldeak, etapa berri bati ekiteko beren eredua birdefinitu behar dutenak "Kasu guztietan dago nolabaiteko eraldaketari ekiteko beharra. Esperientzia duten pertsonak eta taldeak, aldaketa-puntu batean daudenak", azaldu du Alfonso Etxanobek, LKS NEXT-eko estrategia arloko arduradunak, eta aholkularietako batek, Garazi Larrearekin batera, programan parte hartu duenak. Askotariko erronkak jorratu dira: merkatura hurbiltze berriak, berrikuntza egituratua egiten jarraitzeko aukera ematen duten antolamendu-azpiegiturak... Akonpainamenduak, ordutan mugatua bada ere, aldaketaren katalizatzaile gisa jokatzen du: "Aldaketa ezin da 30 ordutan gertatu, baina bilatzen dugu prozesua elementu erraztailea izatea, agian modu kontzientean ekiteko detonatzailea". Kontzientzia estrategiko hori metodologia zehatzetan islatzen da: hasierako diagnostikoa, erronkaren definizioa, ekintza-plan baten diseinua eta proiektuaren irismena ikustea ahalbidetuko duen roadmap baten inguruko egituraketa. "Lanak proiektuaren osotasunari buruz hausnartzen laguntzen du, bai eta berrikuntza-aukera bakoitzak osotasunari nola eragiten dion ulertzen ere".
-
Intuiziotik bide-orrira
- Estibaliz Yuguero, Barock Jewelry-ren arduraduna eta bitxien diseinatzailea, programako parte-hartzailearean kasua da intuiziotik estrategiarako igarotze horren adibide. Bere proiektua eraldaketa betean zegoen: ordura arte zuzenean merkatuetan saltzen zuen, baina denda banatzaileen sare baten sorreran oinarritutako eredu baterantz eboluzionatu nahi zuen. "Aldaketa horrek proiektua birplanteatzea, salmenta-estrategia egokitzea eta negozioaren alderdi asko berrantolatzea berekin zekarren; beraz, laguntza eta orientazioa behar nituen modu koherentean eta jasangarrian egiteko". Bere proiektua bloke estrategikoan zentratu zen, negozio eredua berrikustean eta zuzendaritza argi bat definitzean fokatuta. Hasi aurretik, berrikuntza honela ulertzen zuen: "hazteko aukera berriak sortzeko tresna bat, saltzeko eta negozioa egituratzeko beste modu batzuk esploratzeko tresna bat, denboran finkatu ahal izateko". Akonpainamendu aditua eta pertsonalizatua erabakigarria izan zen "ideiak ordenatzeko, ekintzak lehenesteko eta intuizioak estrategia zehatz batean eraldatzeko gakoa izan da. Aukera eman dit proiektua lurreratzeko, helburu argiak zehazteko eta modu egituratuagoan eta kontzienteagoan aurrera egiten laguntzen didan egutegia sortzeko". Emaitzarik aipagarriena izan zen estrategia argi, irisgarri eta egutegi errealista bat definitzea, epe labur eta ertainean erabakiak hartzeko gida gisa balio duena. "Erabakiak argiago hartzen lagundu dit prozesuak, eta jarraitu beharreko urratsetan ordena logiko bat ezartzen, inprobisazioa saihestuz".
-
Antolaketa-kultura, jasangarritasuna eta lehiakortasuna
- Antolakuntzaren kulturan ere jartzen du fokua programak. Kultura- eta sorkuntza-sektorean egitura txikiak eta arinak dira nagusi, eta norbanakoen jarrerek pisu erabakigarria dute. "Erakunde-kultura finkatuta dagoenean, susta daitekeen berrikuntza-mota asko baldintzatzen dute sustatzen edo zigortzen diren jokabideek", diote LKS Next-ek. Testuinguru horretan, elkarrizketa estrategikoa eta kanpo-begirada funtsezko tresna bihurtzen dira. "Hirugarren batek kanpotik ikusteak egunerokoan aitortzen ez diren gaitasunak aurkitzen laguntzen du". Zailtasunak daude, batez ere eskala txikiko kultura- eta sormen-enpresetan. "Zailtasun nagusia denbora eta baliabide falta izan da. Horregatik lehenetsi ditugu balio handiagoa ematen duten ekintzak eta helburu errealistak markatzen dituztenak, nire eskalara egokituak" dio Estik. Hala eta guztiz ere, eragina nabaria da iraunkortasunari eta etorkizuneko proiekzioari dagokienez. "Iraunkortasuna eta etorkizuneko proiekzioa hobetzea zen nire helburu nagusietako bat, eta programak asko lagundu du horretarako oinarriak jartzen". LKStik, ondorioa argia da: kultur eta sormen sektoreak eraldatzeko gaitasun handia du, baina horrek protagonismo ekonomikoa eta lurralde lehiakortasuna ere ekarri behar ditu. "Kulturarik gabe ez dago garapen sozialik, baina sektoreak ere bere papera izan behar du garapen ekonomikoan. Programa horiek enpresen lehiakortasunean eta lurraldearen garapenean eragile aktibo izateko gaitasunean eragiten dute".
- Estiren hitzetan, esperientzia modu zuzenean laburbildu daiteke: "Argi, foku eta konfiantzaz aurrera egiten laguntzen dizun programa da". Hiru elementuk inspirazio bat baino zerbait gehiago bihurtzen dute berrikuntza kulturala eta sortzailea: estrategia, jasangarritasun eta hazkunde erreal bihurtzen dute.
